هر سازمان مثل کشتی‌ای‌ست که ناخدای آن نه با قطب‌نما، بلکه با نقشه‌ای ذهنی حرکت می‌کند. این نقشه همان مدل ذهنی است؛ مجموعه‌ای از باورها و فرضیات درباره‌ی چگونگی کار جهان.مشکل زمانی ابتدا می‌شود که این نقشه کهنه شود، اما هنوز کسی جرأت نکند آن را بازنگری کند. پیتر سنگه در کتاب پنجمین فرمان حاکی از آن است که بزرگ‌ترین مانع یادگیری در سازمان‌ها، مدل‌های ذهنی پنهان مدیران است؛ همان چیزهایی که ناخودآگاه مسیر تصمیم‌گیری را تعیین می‌کنند. دو شرکت مشهور، شل (Shell) و هانوور (Hanover Insurance)، این چالش ادامه مطلب

#یادداشتهایی_از_کتاب_پنجمین_فرمان در بسیاری از سازمان‌ها، «برنامه‌ریزی» هنوز همان فرایند خشک و سالانه‌ای است که با جداول، بودجه‌ها و کنترل‌ها تعریف می‌شود. اما پیتر سنگه در کتاب پنجمین فرمان دیدگاه متفاوتی ارائه می‌کند:برنامه‌ریزی واقعی، نوعی یادگیری جمعی است؛ ابزاری برای کشف و تغییر مدل‌های ذهنی مدیران.در کمپانی شل، این ایده به‌طور عینی اجرا شد. آنان برای هماهنگ‌سازی نگرش مدیران در سراسر جهان، از ابزارهایی مانند تدوین سناریو استفاده کردند؛فرایندی گروهی که باعث شد مدیران دیدی مشترک نسبت به آیندادامه مطلب

رهبری با ذهنی باز: فلسفه‌ای از "Credo" در سازمان‌های یادگیرنده در دنیای در روز جاری که تغییر، سرعت و عدم قطعیت سه واقعیت دائمی هستند، رهبری دیگر به «دستور دادن» خلاصه نمی‌شود. رهبران مؤثر کسانی‌اند که می‌دانند مهم‌ترین ابزار رهبری، مدل ذهنی (Mental Model) آن‌هاست — همان لنزی که از طریق آن واقعیت را می‌بینند، تفسیر می‌کنند و تصمیم می‌گیرند.پیتر سنگه در کتاب پنجمین فرمان، از تجربه‌ی شرکت «هانوور» می‌گوید؛ جایی که برای هدایت مؤثر تیم‌ها، دستورالعملی به نام Credo طراحی شد. Credo مجموعه‌ای از ده اصلادامه مطلب

یکی از کلیدهای اصلی در مدیریت مدل‌های ذهنی، پرورش دو مهارت مهم است: تأمل (Reflection) و گفت‌وگوی کاوشگرانه (Inquiry).۱. مهارت تأمل: نگاه دوباره به درون ذهن خود تأمل یعنی توانایی «مکث کردن» در میان جریان پرشتاب فکرها و تصمیم‌ها. یعنی لحظه‌ای بایستیم و ببینیم چطور فکر می‌کنیم، نه فقط به چه فکر می‌کنیم.وقتی یاد می‌گیریم ذهن خود را آرام کنیم و به نحوه شکل‌گیری باورها و فرضیات‌مان نگاه کنیم، تازه متوجه می‌شویم که بسیاری از تصمیم‌ها و واکنش‌های روزمره ما ریشه در الگوهای پنهان ذهنی دارد. مثال:مدیری راادامه مطلب

چرا مغز ما از «بیانات» فرار می‌کند و به «تعمیم» پناه می‌برد؟یکی از نکات مهم در پنجمین فرمان پیتر سنگه این است که ذهن انسان عاشق «میان‌بُر»‌ زدن است.ما نمی‌توانیم حجم زیادی از عکس‌ها، داده‌ها و تجربیات را همزمان در ذهن نگه داریم؛ برای همین مغز، یک حرکت شتابان انجام می‌دهد: جهش از اطلاعات به یک قانون کلی و انتزاعیاما همین میان‌بُر می‌تواند ما را به اشتباهات بزرگ برساند. جهش ذهنی یعنی چه؟ذهن ما در هر لحظه انبوهی تصویر، صدا و داده دریافت می‌کند.ولی برای اینکه فلج نشود، مجبور است بخش بزرگی از آن رادامه مطلب

مهارت‌های ادراکی مدیران در چارچوب مدل سه‌گانه کتز: تحلیلی بر مبانی، شاخص‌ها و شیوه‌های ارزیابیدر ادبیات کلاسیک مدیریت، یکی از تأثیرگذارترین چارچوب‌ها برای تحلیل شایستگی‌های مدیریتی، مدل سه‌گانه مهارت‌های مدیریتی ارائه‌شده توسط Robert L. Katz است. وی در مقاله مشهور خود در Harvard Business Review (1955)، مهارت‌های مدیران را در سه دسته «فنی»، «انسانی» و «ادراکی» طبقه‌بندی کرد. در این میان، مهارت ادراکی (Conceptual Skill) به‌ویژه در سطوح عالی مدیریت، نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت تصمیم‌گیری و جهت‌دهی ادامه مطلب

#یادداشت_هایی_از_کتاب_پنجمین_فرمانچگونه از حاصل‌گیری عجولانه دوری کنیم؟ بسیاری از مشکلات ما در ارتباطات، تصمیم‌گیری‌ها و حتی قضاوت درباره دیگران، نه از کمبود گزارش‌ها، بلکه از یک عادت ذهنی خطرناک ناشی می‌شود: برآیند‌گیری عجولانه.ما چند نشانه محدود می‌بینیم، چند جمله می‌شنویم و بلافاصله داستانی جامع در ذهن خود می‌سازیم؛ داستانی که ممکن است هیچ ارتباطی با واقعیت نداشته باشد.فرض کنید همکارتان بعد از یک جلسه مهم می‌گوید:«فعلاً باید صبر کنیم و ببینیم چه می‌شود.»شاید در ذهن شما فوراً این افکار شکل بگادامه مطلب

#یادداشت_هایی_از_کتاب_پنجمین_فرمانوقتی هدف «برنده شدن» باشد، یادگیری می‌میرد! (توازن بین تفحص و مدافعه)یکی از مهم‌ترین پیام‌های کتاب «پنجمین فرمان» این است که بیشتر مدیران و حتی بسیاری از افراد، در گفتگوها فقط از عقاید خود دفاع می‌کنند، نه اینکه برای فهمیدن حقیقت سؤال بپرسند.دو مهارت کلیدی در گفتگو۱. مدافعه (Advocacy):یعنی شفاف بگوییم چرا به یک خروجی رسیده‌ایم و از دیدگاه خود دفاع کنیم.۲. تحقیق و تفحص (Inquiry):یعنی با پرسش‌های واقعی، منطق و شواهد طرف مقابل را بشناسیم.مشکل زمانی آغاز می‌شود که ادامه مطلب

مدل‌های ذهنی و پنجمین فرمان #یادداشت_هایی_از_کتاب_پنجمین_فرمانتفکر سیستمی بدون مدل‌های ذهنی مثل یک ابزار قدرتمند است که درست استفاده نمی‌شود. پیتر سنگه در «پنجمین فرمان» می‌گوید ما دنیا را مستقیم نمی‌بینیم؛ بلکه از پشت «مدل‌های ذهنی» خود آن را تفسیر می‌کنیم. این مدل‌ها مجموعه‌ای از فرضیات نانوشته‌اند که تعیین می‌کنند چه چیزی را مهم بدانیم، چگونه علت و معلول را بفهمیم و در نهایت چه تصمیمی بگیریم.مشکل اینجاست که بسیاری از خطاهای مدیریتی نه به خاطر کمبود گزارش‌ها، بلکه به خاطر ناقص بودن همین مدل‌هاادامه مطلب

آرمان مشترک#یادداشت‌هایی_از_کتاب_پنجمین_فرمان قدرت واقعی یک تیم از کجا می‌آید؟وقتی رومی‌ها از یاران اسپارتاکوس خواستند او را معرفی کنند تا جانشان نجات پیدا کند، اتفاقی عجیب رخ داد.اول اسپارتاکوس برخاست و گفت:من اسپارتاکوس هستم.سپس نفر بعدی برخاست:من اسپارتاکوس هستم.و بعد دیگری...تا جایی که همه خود را اسپارتاکوس معرفی کردند؛ با اینکه می‌دانستند بهای این انتخاب، مرگ است.پیتر سنگه می‌گوید راز این وفاداری، عشق به یک رهبر نبود؛ وفاداری به یک آرمان مشترک بود.وقتی انسان‌ها فقط برای یک مدیر یا یک سازماادامه مطلب

برگزاری کارگاه آموزشی مبانی آینده پژوهیدر کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانانکارگاه آموزشی مبانی مدیریت اسناد بصورت آنلاین برای تعدادی از کارشناسان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سراسر کشور برگزار شد. درباره دوره:دوره مبانی آیندهپژوهی به بررسی مفاهیم، روشها و تاریخچه این حوزه میپردازد و به شرکتکنندگان کمک میکنند تا توانایی تحلیل و پیشبینی آینده را توسعه دهند.سرفصلهای دورهمفاهیم و تعاریف: آشنایی با مبانی نظری آیندهپژوهی و مفاهیم کلیدی آن.روششناسی: آموزش روشهای مختلف آیندهپژوهی، از جمله:تحلیل روندهاروش دلفیسناریونویسیتحلیل لایهای علیتفکر سیستمیتاریخچه آیندهپژوهی: مرور تاریخی بر مطالعات آینده و چگونگی شکلگیری این حوزه.کاربردها: بررسی کاربردهای آیندهپژوهی در مدیریت و تصمیمگیری، به ویژه در زمینههای استراتژیک و برنامهریزی.اهمیت دورهآیندهپژوهی به مدیران و برنامهریزان کمک میکند تا با درک بهتر از آینده، تصمیمات بهتری اتخاذ کنند و استراتژیهای موثرتری را توسعه دهند. این دوره به ویژه در دنیای پرتحول امروز از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا امکان پیشبینی و برنامهریزی برای آینده را فراهم میکنند. شرکت در این دورهها میتواند به توسعه مهارتهای تفکر استراتژیک و تحلیل دادهها کمک کند و به افراد این امکان را بدهد که در محیطهای پیچیده و متغیر به خوبی عمل کنند. ادامه مطلب

یادداشتهایی از کتاب پنجمین فرمانانتقال فشار را در کجا میتوان یافت؟انتقال فشار و مسئولیت را در زندگانی روزمره هر فرد، همچنین در سازمانها میتوان یافت. این ساختار زمانی که عوارض آشکار و مشهود مسائل به وسیله اعمال مقطعی حداقل برای مدتی رفع میشوند، حضور دارد.مسئله افزایش تنش در اثر قبول مسئولیت بیش از ظرفیت و توان را در نظر بگیرید. ما سعی میکنیم با تردستی و لطایف الحیل کار را به انجام برسانیم و حاصل آن فعالیتهای بیپایان است. باید پذیرفت که اگر حجم کار و مسئولیت بیش از توان ما بود (موردی که غالباً برای تمامی ما رخ میدهد)، تنها راه حل اساسی محدود کردن میزان پذیرش مسئولیت است. این راه حل شاید در وهله اول نامقبول به نظر برسد. زیرا امکانی را که در اثر کار زیاد برای پیشرفت حاصل آمده است از میان میبرد یا از قدر و منزلت انسان میکاهد. در واقع باید انتخابی کرد و بر اساس اولویتها تصمیمی گرفت. بسیاری از مردم قبول کار بیشتر را انتخاب میکنند و به ناچار برای زدودن تنش حاصله به عواملی چون الکل، مواد مخدر و یا اهرمهای سالمتری نظیر ورزش یا روشهای تمرکز ذهن (مدیتیشن) پناه میبرند. البته چنین راه حلهایی کاملاً موقتی و مقطعی است. تنش بار دیگر با حجمی وسیعتر باز میگردد و این بار شخص عمیقتر در دام راه حلهای مذکور میافتد.اگر ساختار انتقال فشار مورد شناسایی قرار نگیرد و در جهت توقف آن اقدامی صورت نگیرد، فشارهای فزاینده و جانکاهی را که در جوامع امروز شاهد آنیم، به وجود میآورد. همین پویایی است که سبب افزایش وابستگی و نهایتاً اعتیاد در جوامع میگردد.ساختار انتقال فشار غالباً در میان راه حلهایی که انتخاب میکنیم و به نظر میرسد کاملاً موثر هستند، پنهان است و زمانی چهره میگشاید و احساسادامه مطلب

برگزاری کارگاه آموزشی تفکر سیستمی در جهاد دانشگاهی'>دانشگاهی دانشگاه تهران.کارگاه آموزشی تفکر سیستمی طی سه روز برای اعضای هیئت علمی جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران برگزار شد. در این کارگاه ضمن تشریح مبانی نظری، با مشارکت فعالانه شرکت کنندگان، تمرینات کاربردی در طی کلاس و متناسب با موضوعات ارائه شده انجام شد.درباره تفکر سیستمی:تحقیقات کتز در مورد مهارتهای موردنیاز مدیران در سازمانها، حاکی از این است که مدیران سطوح مختلف سازمانها به سه مهارت اصلی فنی، انسانی و ادراکی نیاز دارند. ولی میزان این مهارتها بویژه مهارتهای فنی و ادراکی در سطوح مختلف یکسان نیست. مدیران هر چه در سلسله مراتب سازمانی، رشد نموده و به جایگاه های عالی تر مدیریت دست می یابند، اهمیت مهارت فنی کمتر و اهمیت مهارت ادراکی بیشتر می شود.تفکر سیستمی به عنوان یکی از مهمترین مولفه های مهارت ادراکی، بیش از همه، برای مدیران سطوح عالی سازمان کاربرد دارد. البته این به معنای عدم کاربرد و بی اهمیتی آن برای سایر سطوح نیست. همه افرادی که در سازمان ها مشغول تصمیم سازی یا تصمیم گیری و یا فعالیتهای مختلف اند، اعم از کارشناسان و مدیران، میبایست از این مهارت برخوردار باشند، چرا که اقدامات و تصمیمات محدود نگرانه و غیر سیستمی، آثار سوء خود بر کلیت سازمان و سیستم های مرتبط خواهد داشت.... نگرش سيستمي چارچوبي منطقي و علمي ارائه مي دهد که با ساير نگرشها متفاوت است و اين تفاوت از چندبعدي بودن آن ناشي مي شود. لذا فردي که سيستم نگر است مي تواند به شناخت کامل تري از محيط خود دست يايد.فردي که جهان بيني و نحوه تفکر خود را بر نگرش سيستمي استوار مي سازد نه تنها از يک بعدي بودن و قشري فکر کردن مبري است و از تعصب ناآگاهانه و يک سو نگري دوري ميجويد، بلکه با بررادامه مطلب

تصمیمهای خوب میتوانند نتایج کوتاهمدت بدی داشته باشند، اما در بلندمدت برای کسبوکار عالی هستند - گری شوارتزانتقال مسئولیتها و فشارها(الگوی شماره ۲)✍️ همه ما اغلب با وسوسه استفاده از راهکارهای کوتاه مدت و زود بازده مواجه هستیم. راهکارهایی که اغلب موقتی هستند و علت اصلی مشکل را برطرف نمیکنند. این راهکارها اغلب به عنوان مسکن عمل نموه و شاید در کوتاه مدت به نتایج مطلوبی منجر شوند، اما در اغلب موارد در بلند مدت مشکلات بیشتری ایجاد خواهند نمود.به عنوان مثال در زندگی فردی برای کاهش وزن یا کاهش استرس، تغییر عادات بلند مدت مثل استفاده از رژیم غذایی سالم، ورزش منظم، تغییر نگرشها و رویکردها و … موثرتر خواهد بود. یا در سازمان برای افزایش بهرهوری منابع انسانی، بهتر است از روشهای بلندمدت مثل آموزش مستمر کارکنان، اصلاح فرهنگ سازمانی، مدیریت رفاه کارکنان، برقراری نظام شایسته سالاری، چرخش شغلی و… استفاده کنیم.ادامه مطلب

چگونه میتوانیم ساختار محدودیتهای رشد را در زندگی خود بشناسیم؟ادامه مطلب